همکارمان ناصر محمدی، طبق مرسوم برای ویژه نامۀ نوروزی گزیده‌ای از وقایع مهم ایران در سالی که پشت سر می‌گذاریم تدارک دیده است. مناسب دانستیم در تفسیر سیاسی پایان سال نگاهی بیفکنیم به آنچه در اطرافمان می‌گذرد و لاجرم در سرنوشت سیاسی کشورمان تأثیرگذار خواهد بود.

سالی نو فرا می رسد. سال ایرانی. سال 1389 خورشیدی. قرنها پیش، ایرانیان تقویم اسلامی را که بر مبنای هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه بنا شده است از قمری به شمسی تبدیل کردند. در تمام کشورههای عربی تقویم رسمی، تقویم هجری قمری است که بر اساس گردش ماه به دور زمین محاسبه می شود و تقویم شمسی یا خورشیدی از جمله ابداعات ایرانیان به شمار می رود در راه حفظ هویت ایرانی. همان گونه که به جان کوشیدند و زبان فارسی را زنده نگهداشتند و تسلیم زبانی بیگانه نشدند.

آن زمان وسایل خبرگیری و خبررسانی محدود بود و اهالی از آنچه در کشورشان می‌گذشت سریعاً آگاه نمی‌شدند. روز سوم اسفند 1299 در حالی که قوای قزاق در تهران مستقر شده بود و پایتخت حال و هوای عادی نداشت در ایران کمتر کسی می‌دانست کودتایی صورت گرفته و دولت سپهدار سقوط کرده و رئیس دولت از ترس جان به سفارت انگلیس پناه برده است.

■ سالی که رفت، سالی که نو می شود

الاهه بقراط

سرانجام زمستان جمهوری اسلامی شکست. تجربه چند ماه گذشته برای نسل جوان تجربه‌ای تعیین‌کننده است تا طی آن با یک باور تحمیلی وداع کند و به یک باور جدید برسد: جمهوری اسلامی سرنوشت او و ایران نیست. می‌توان در برابرش مقاومت و مبارزه کرد. می‌توان شرایط را تغییر داد. می‌توان توجه جامعه جهانی را به کیفیت دیگری در داخل ایران جلب کرد و تصویر دیگری از ایران به نمایش گذاشت که کشورهای قدرتمند جهان حاضر باشند بر سر آن قمار کنند و در ارزیابی‌های خود نسبت به ایران و نقش آن در خاورمیانه بازنگری کند.

---

■ نمی فرسایی ای زن، نمی فرسایی!

سیمین بهبهانی

به‌دنبال انتشار خبر ممنوعیت خروج سیمین خانم بهبهانی و موج اعتراضی که در سراسر جهان برخاسته است من تنها سعی کردم که کمی آرام باشم. زیرا سخت نگران دوست عزیز و شاعر بزرگوار بودم. چند باری احوالش را پرسیدم. در آخرین بار مژده داد که تازه‌ترین سروده‌اش را برایم خواهد فرستاد و چنین کرد.

---

■ دوران بچه پرروها

ایرج پزشکزاد

سردبیر گرانقدر کیهان، احمد احرار عزیز،

می‌دانم که انتظار دارید من هم در شمارۀ مخصوص نوروز مشارکتی داشته باشم. دریغ ندارم. اما چه بنویسم؟ وقتی آنجا این‌طور بچه‌های ما را می‌کشند. قلم گریان به سمت شادمانی نوروزی نمی‌گردد. ناگزیر از یک خاطره گذشته دور یاد می‌کنم.

من، با اسم و عنوان و خصوصیات بچه‌پررو، وقتی آشنا شدم که تازه خدمتم را در دادگستری به‌عنوان قاضی جزائی شروع کرده بودم.

---

■ ارتباط امنیت ملی- اسلامی نظام با دنبلان

برزو پناهی

هم سن و سالهای بنده به یاد دارند در نخستین نوروز پس از انقلاب شکوهمند یک روزنامه نگار سرشناس آن روزها در «تهران مصور» آن روزها نوشت این نخستین نوروز واقعی ایرانیان است. نوشت که نوروز ما را شاه دزدید و تا به امروز، هرگز ایران نوروز واقعی نداشته است.

بنده مثل همین امروز در آن موقع هم گفتم رحمت به شیر پاکی که این روزنامه نگار خورده است. روزنامه نگار سرشناس در سرزمین کورش و داریوش که بیخود نیست. باید نان را به نرخ روز بخورد و در عین حال از بازگفتن «حقایق» نهراسد!

---

■ واریته نوروزی  (نسخه پی دی اف)

فریدون تنکابنی

به گفته حافظ: «استاد غزل سعدی است...» برخی غزل ها را بیشتر می خوانیم و برخی را کمتر. ««مُلّمعات» را معمولا نمی خوانند یا کم می خوانند. مُلّمع به شعری می گویند که یک مصراع یا یک بیت آن فارسی و مصراع یا بیت دیگر عربی باشد. اینک من، با حذف ابیات عربی یک ملّمع، غزل زیبایی از سعدی برای شما فراهم آورده ام.

---

■ نگاهی به نمایشنامه «یک ایرانی در بهشت»

جمشید چالنگی

علیرغم پیش بینی ام، نوشتن درباره «یک ایرانی در بهشت» پس از سالها دوری از تئاتر ایران، چندان مشکل نیفتاد.

این نه به خاطر علاقه پایان ناپذیر من به تئاتر، بلکه مربوط می شود به ارزشهای فراوانی که این نمایش دارد و بیش از هر چیز بازی شگفت انگیز و شوق برانگیز هوشنگ توزیع و شهره آغداشلو.

آخرین کاری که از این دو دیده ام «بوی خوش عشق» بود. همان زمان در همین «کیهان» درباره آن نوشتم از جمله با این تأکید که هوشنگ توزیع نوع تازه ای از کمدی را در تئاتر ما عرضه می کند.

---

■ رهبران کوته فکر، دیوار کوتاه دانشگاه

محمدرضا حمیدی

به نظر می‌رسد کابوس دانشگاه دست از سر سردمداران جمهوری اسلامی بر نمی‌دارد. حرکت‌های دانشجویی و حوادث دانشگاه که در روی کار آمدن رژیم جمهوری اسلامی در سال 1357 نقش تعیین کننده داشت زیر دندان گردانندگان رژیم مزه کرد و آنها همچنان از دانشجو انتظار دارند هرگاه به وجودش نیاز هست به میدان بیاید، شعار بدهد و در «سیرک»های خیابانی حکومت شرکت کند. و سپس به پادگان (سر کلاس) باز گردد تا برنامه بعدی.

---

■ دلارهای نفتی بر سر سفره دیگران (نسخه پی دی اف)

 فریدون خاوند

جمهوری اسلامی ایران برای جلب متحد در صحنه بین المللی، مبالغ کلانی را به صورت کمک های مالی و فنی در اختیار شماری از کشورها به ویژه آفریقا و آمریکای لاتین قرار می دهد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدد پرس، لنین مورنو معاون رییس جمهوری اکوادور دوشنبه هشتم مارس در تهران اعلام کرد ایران سه نیرگاه برق آبی با ظرفیت صد مگاوات در کشورش ایجاد خواهد کرد.

---

---

■ برنده نهایی!

خیراندیش

یکشنبه هفتم مارس را با شنیدن خبری از برنامۀ صبحگاهی رادیو شروع کردم:

---

■ عید نوروز و اصفهان

شاهین فاطمی 

زندگی سفری است که ما نه در شروع آن دخالتی داریم و نه در پایان آن. در واقع آن کس که ترتیب این سفر را داده، سفرآرا Travel Agency نه تنها نظر ما را نپرسیده بلکه حتی اطلاع کافی هم از مبدأ و مقصد این سفر در اختیارمان نگذاشته است. اما جالب این است که ما به این مسأله عادت کرده‌ایم و آن را به عنوان یک واقعیت زندگی پذیرفته‌ایم.

---

■ از اینجا و آنجا و همه کس و همه جا...

عزت الله متوجه 

شب عید است و سفرۀ هفت‌سین و مژدۀ بهار...

طبق معمول سنواتی، دوست عزیزمان عزت‌الله خان متوجه، چهرۀ مشهور و محبوب تلویزیونی دوران قبل از تبدیل جعبۀ جادو به جعبۀ پشم و شیشه، گزیده‌یی از لطایف و ظرایف ادبی و تاریخی را برای ویژه‌نامه نوروزی کیهان ـ که خود به سفرۀ هفت‌سین می‌ماند ـ تهیه دیده‌اند. ملاحظه خواهید فرمود.

---

 ■ «فارسی شکر است»

ابراهیم محجوبی 

نوروز باستانی، در سرزمین‌هایی جشن گرفته می‌شود که زبان فارسی، بخشی از هویت فرهنگی آنها است و یا در گذشته بوده است. به سخن دیگر، شیرینی نوروز در بسیاری جاها تا حد زیادی با شکر فارسی پخته می‌شود! پس، گرامیداشت نوروز، عزیز شمردن زبان فارسی هم هست.

---

■ ایران در سالی که گذشت:  بخش یک    بخش دو (نسخه پی دی اف)

ناصر محمدی 

جنبش پُرتوان و گسترده دمکراسی خواهی سبز مردم ایران دستاوردهای متعدد و ارزشمندی در معادلات سیاسی در صحنه داخلی و عرصه بین المللی داشته است که پرداختن به هر یک از آنها، مطلب جداگانه ای می طلبد. در عرصه روابط بین المللی جمهوری اسلامی، دو دستاورد بیش از همه حائز اهمیت است.

 

---

■ یک هفته با خبر

علیرضا نوری زاده

... ثبت است بر جریده عالم دوام ما